Krakowiak jest jednym z najbardziej popularnych i charakterystycznych polskich tańców folklorystycznych, z jego bardzo żywym, a nawet dzikim tempem i długim , prostym postępem, demonstrujący śmiałą żywiołowość  i elegancje jednocześnie. Lajkonikowy festiwal przypomina starożytną legendę, w której polski żołnierz przebierając się za Tatarskiego wojownika, oszukał mieszkańców Krakowa, że to Tatarzy odnieśli zwycięstwo w bitwie. Kiedy odkryto żart, mieszkańcy miasta zaczęli wesoło tańczyć na około Lajkonika świętując rzeczywiste zwycięstwo.

Historia Lajkonika           

    Rok 1241 przyniósł po raz trzeci oblężenie Krakowa przez bezlitosną armię Tatarską ze wschodu ( Tatarzy –potomkowie Mongolskich pogromców z Azji). Z wieży Kościoła Mariackiego rozbrzmiewał hejnał grany co godzinę przez krakowskiego trębacza. Jednak powtarzany wielokrotnie hejnał, ostrzegał mieszkańców przed zbliżającą się wielką hordą Tatarską. Podczas jednego z ataków, trębacz grał tak długo aż wystrzelona przez wroga strzała trafiła w jego gardło, przerywając jego grę. (Hejnał ciągle rozbrzmiewa w Krakowie aż po dziś dzień i dla uczczenia pamięci odważnych bohaterów, trębacz przerywa melodie w środku utworu.) Mieszkańcy miasta ostrzeżeni sygnałem, przygotowani na walkę, wyszli na spotkanie Tatarskiej armii, zostawiając za sobą przerażone kobiety i dzieci. Po jakimś czasie oczekiwania, armia pojawiła się ze swoim liderem ubranym w strój Tatarskiego Chana, w jego turbanie, z buławą, mieczem i na koniu. Jednak po chwili przerażenie ludzi zmieniło się w radość, gdy domniemany wódz tatarski został rozpoznany jako głowa krakowskiego oddziału wojskowego, który to pokonał Tatarów w boju.

     Aby uczcić to zwycięstwo, każdej wiosny poprzez tańce i zabawy świętuje się na Starym Rynku w Krakowie. A postać przebrana za Tatarskiego wojownika z konikiem przytwierdzonym to jego pasa, nazywana po polsku „Lajkonikiem”, obraca się wśród ludzi pyszałkowato zaczepiając ich swoją buławą.

Kostium krakowski

    Kostium Krakowski jest przemyślany jako narodowy strój polski i jest najbardziej znany. Wzór materiału w białe i czerwone paski, z którego uszyte są męskie spodnie pochodzi ze starożytnych czasów. Metalowe kółeczka doczepione do męskiego, skórzanego pasa pochodzą od zbroi. Frędzle na bezrękawniku, zwanym „kabat”, pochodzą z czasów napoleońskich i imitują wojskowe dekoracje. Strój jest kompletny z „rogatywką”, czyli czterokątną, czerwoną czapką, ozdobioną wstążkami i pawim piórem.

    Kobiecy strój krakowski był oryginalnie bardzo prosty. Został upiększony, jak to wiemy dzisiaj- w czasie okresu romantycznego (XIX wiek), kiedy to wieśniacy zdobyli swój własny majątek. Jego piękno jest w bogato haftowanej i naszywanej, aksamitnej kamizelce i kwiecistej spódnicy. Materiał ten został sprowadzony pierwotnie z Dalekiego Wschodu i był w różnorodnych kolorach. Wianek z kwiatów jest ubierany na głowę przez każda pannę, podczas gdy mężatki ubierają biała chustkę na głowę. Pierwsza kokarda z pęku wstążek dołączona do prawego ramienia jest prezentem od rodziców chrzestnych, pozostałe pochodzą od przyjaciół i adoratorów.